Herziening kwaliteitscriteria gezinshuiszorg

Waarom deze herziening?

We werken aan een herziening van de kwaliteitscriteria voor gezinshuiszorg. Dat doen we vanuit één centrale vraag:

Hoe draagt de manier waarop wij werken écht bij aan wat kinderen, jongeren en gezinnen nodig hebben?

De huidige kwaliteitscriteria zijn in 2019 vastgesteld. Sindsdien is de praktijk van gezinshuizen veranderd. Zorgvragen zijn complexer geworden, samenwerkingen zijn verschoven en nieuwe inzichten uit wetenschap, beleid én praktijk vragen om actualisatie. Daarom toetsen, verduidelijken en ontwikkelen we samen de bestaande kwaliteitscriteria door.

Niet om opnieuw uit te vinden wat kwaliteit is, maar om scherper te maken wat in de praktijk helpt nu en in de toekomst. Daarom is het tijd voor een herziening die aansluit bij de realiteit van vandaag.

Voor wie is dit bedoeld?

Dit traject is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij gezinshuiszorg, waaronder:

  • gezinshuisouders (vrijgevestigd, franchise en loondienst);
  • kinderen en jongeren in gezinshuizen;
  • biologische ouders;
  • jeugdhulp en -zorgaanbieders;
  • gemeenten;
  • gedragswetenschappers en andere professionals in en rondom gezinshuizen;
  • kwaliteitsborgende en certificerende instanties (o.a. het keurmerk).

Wat verstaan we onder kwaliteit?

Kwaliteit gaat niet alleen over regels of documenten, maar over de vraag:

Hoe werken we samen aan veiligheid, stabiliteit en een gezonde ontwikkeling van ieder kind?

We werken o.a. met kwaliteitscriteria: gedeelde waarden en normen en randvoorwaarden die richting en ruimte geven aan professioneel handelen. Ze bieden:

  • voor kinderen, jongeren en gezinnen dat zij zich beter gezien en gehoord voelen, doordat de ondersteuning beter aansluit bij hun situatie en behoeften;
  • houvast voor gezinshuisouders in een context waarin leven en werken nauw verweven zijn;
  • duidelijkheid voor samenwerkingspartners zoals gemeenten, aanbieders en gedragswetenschappers;
  • ondersteuning bij het duurzaam, veilig en verantwoord organiseren van gezinshuiszorg.

Wat gaan we verbeteren?

We werken toe naar nieuwe, actuele kwaliteitscriteria voor gezinshuiszorg die:

  • aansluiten bij de dagelijkse praktijk van gezinshuizen;
  • bijdragen aan veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van kinderen en jongeren;
  • houvast en professionele ruimte geven voor het bieden van gezinshuiszorg;
  • duidelijkheid scheppen voor samenwerkingspartners, zoals gemeenten;
  • gebaseerd zijn op praktijkervaring, professionele kennis en actuele inzichten.

De nieuwe kwaliteitscriteria worden ontwikkeld als een levend en werkbaar kader: duidelijk in wat nodig is, zorgvuldig in normering en met ruimte voor diversiteit tussen gezinshuizen en meebewegend met nieuwe inzichten.

Ze maken zichtbaar:

  • wat nodig is om goed te kunnen werken of opgroeien;
  • waar betrokkenen recht op hebben;
  • wat geregeld moet worden, door wie en wanneer.

Daarbij beschrijft elk criterium:

  • wat het betekent in de dagelijkse praktijk;
  • welke signalen laten zien dat het goed gaat;
  • wat je kunt doen als het niet goed gaat.

Samen met het veld

Deze herziening kan alleen slagen als alle perspectieven worden meegenomen. We betrekken onder meer:

  • gezinshuisouders;
  • kinderen en jongeren;
  • ervaringsdeskundige ouders;
  • andere professionals vanuit jeugdhulp en jeugdbescherming betrokken bij gezinshuiszorg
  • jeugdhulp en -zorgaanbieders die gezinshuiszorg bieden;
  • gemeenten;
  • inspecties, vertrouwenspersonen en keurmerken.

Alleen door deze stemmen te verbinden, ontstaat een kwaliteitskader dat recht doet aan de complexiteit van gezinshuiszorg én aan de bedoeling ervan.

Hoe pakken we dit aan?

De herziening verloopt via een zorgvuldig, transparant en participatief proces. Analyse, gezamenlijke reflectie, uitwerking en toetsing volgen elkaar op, waarbij we alle perspectieven meenemen: van kinderen, jongeren en gezinnen tot professionals en beleidsmakers. Zo zorgen we voor een breed gedragen en goed onderbouwd resultaat.

We gebruiken input uit verschillende bronnen, waaronder:

  • gesprekken en focusgroepen met betrokkenen;
  • klankbordgroepen waarin werkbaarheid en helderheid worden getoetst;
  • korte vragenlijsten;
  • consultaties en bijeenkomsten;
  • signalen en ervaringen uit de praktijk.

Niet alles ligt vooraf vast. Per fase maken we expliciet:

  • waarover we input ophalen;
  • waar we staan in het proces.

Besluiten worden zorgvuldig genomen en onderbouwd. Terugkoppeling over wat we met de opgehaalde input doen, is een vast onderdeel van het proces.

Tot slot sluiten we aan bij andere lopende trajecten, zoals de Hervormingsagenda Jeugd en ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Deze herziening loopt parallel aan het VWS-traject Voorlopersaanpak standaardisatie, dat zich richt op het eenvoudiger en overzichtelijker maken van de inkoop van gezinshuiszorg. Zie hier voor meer informatie: Standaardisatie van specialistische zorgvormen | voor Jeugd & Gezin

Wie zijn wij?

Dit traject wordt mogelijk gemaakt door een samenhangend geheel van partijen:

  • De regiegroep bewaakt de koers en maakt besluiten. De partijen in de regiegroep zijn Present 24x7, Jeugdzorg Nederland (JN), Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN), Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Keurmerk Gezinshuizen, Driestroom, Gezinshuis.com, Elan, een vertegenwoordiging van ervaringsdeskundige ouders en KBL.
  • Present 24x7 is kartrekker en verantwoordelijk voor procesregie, inhoudelijke samenhang en verbinding met het werkveld.
  • De werkgroep bestaande uit Present 24x7, het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en het Verwey-Jonker Instituut, vormt het inhoudelijke werkteam.
  • De klankbordgroep levert advies en toetst de werkbaarheid vanuit de praktijk.
  • Netwerk Kwaliteit en Blijvend Leren (KBL) faciliteert het traject en verbindt het aan bredere ontwikkelingen in de jeugdsector.
  • Het traject onderhoudt daarnaast verbinding met partijen op het gebied van beleid, onderzoek en uitvoering zoals VNG, VWS, inspectie en kennisinstituten, om inzichten te delen en de opbrengsten breder toepasbaar te maken.

Meedoen en input leveren

We nodigen iedereen die betrokken is bij gezinshuiszorg uit om mee te denken. Dat kan op verschillende manieren:

  • door deel te nemen aan focusgroepen, klankbordgroepen of bijeenkomsten;
  • door korte vragenlijsten in te vullen;
  • door gevraagd of ongevraagd input te delen.

Heb je ervaringen, aandachtspunten of ideeën die je wilt meegeven? Dan kun je deze mailen naar: kwaliteitscriteria@present24x7.nu 

Planning (onder voorbehoud)

Fase 1 – Analyse & fundament

Januari – april 2026

  • Vragenlijsten en focusgroepen
  • Afronding analysefase eind april

Focusgroepen (Verdieping)

Datum Doelgroep Thema
19-03-2026 Aanbieders Organisatorische randvoorwaarden
23-03-2026 Gezinshuisouders Knelpunten huidige criteria
02-04-2026 Professionals uit jeugdhulp en jeugdbescherming betrokken bij gezinshuiszorg (zoals gedragswetenschappers) Werkbaarheid & proportionaliteit
09-04-2026 Gemeenten Toepassing,  contractering 
april-2026 Ervaringsdeskundige ouders en jeugdigen Behoeftes en ervaringen ter aanscherping

Fase 2 – Conceptontwikkeling

April – juli 2026

  • Uitwerking eerste conceptcriteria

Fase 3 – Participatie & verdieping

September – november 2026

  • Klankbordgroepen en werkveldbrede bijeenkomst

Fase 4 – Vaststelling & implementatievoorbereiding

November – december 2026

  • Vaststelling nieuwe kwaliteitscriteria

Januari 2027

  • Landelijke introductie herziene kwaliteitscriteria

Deze planning kan waar nodig worden bijgesteld. Updates delen we via deze website en via betrokken netwerken.

Transparant, maar zorgvuldig

We vinden openheid belangrijk. Tegelijkertijd gaan we zorgvuldig om met communicatie, om onnodige onrust of misverstanden te voorkomen. Niet elk tussenproduct is een eindbeeld. Daarom delen we informatie op momenten waarop deze voldoende is doordacht en geduid.

Zo werken we stap voor stap toe naar kwaliteitscriteria die niet alleen goed bedoeld zijn, maar ook helpend, herkenbaar en gedragen worden in de praktijk.